ମୌଳିକ ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକ (Basic Concepts)
ନୂଆ WordPress Multisite ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଏବଂ Ultimate Multisite ଆରମ୍ଭ କରୁଥିବା କାହା ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ଅନେକ ନୂଆ ଶବ୍ଦ ଓ ଭାବନା ମନେ କରିବା ସମୟରେ ଥିବ। ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଶିଖିବା ଗୋଟିଏ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏବଂ ଏହା ମୋଟ ଭାବେ କିପରି କାମ କରେ ବୁଝିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଏହି ଲେଖାରେ, ଆମେ WordPress ର କିଛି ମୁଖ୍ୟ ଧାରଣାକୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ଏବଂ ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା। କିଛି ଅଧିକ ବିଷୟ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ, କିଛି ଡେଭଲପର୍ମେଣ୍ଟର ପାଇଁ, ଏବଂ କିଛି ଦୁଇଜ ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।
WordPress Multisite
WordPress Multisite ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକାରର WordPress ଇନଷ୍ଟଲେସନ୍ ଯାହା ଆପଣଙ୍କୁ ଏକ ମୋଟ WordPress dashboard ରୁ ଅନେକ ୱେବସାଇଟ୍ର ଏକ ନେଟୱାର୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ପରିଚାଳନା କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ। ଆପଣ ସାଇଟ୍ ସଂଖ୍ୟା, ଫିଚର୍, থିମ୍ (themes) ଏବଂ ୟୁଜର ରୋଲ୍ଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାର କରି ମଧ୍ୟ ସବୁ କାମ ପରିଚାଳନା କରିପାରିବେ। ଆପଣ ଶତାବ୍ଦୀ ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ସାଇଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିଚାଳନା କରିପାରିବେ।
ନେଟୱାର୍କ (Network)
WordPress ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ଏକ multisite network ହେଉଛି ଏଠାରେ ଅନେକ subsitesକୁ ଏକ ମୋଟ dashboard ରୁ ପରିଚାଳନା କରାଯାଇପାରିବ। ଭୋସ୍ଟିଂ ପ୍ରଦୋଷକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ multisite network ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉପରେ ବିଭିନ୍ନତା ରହିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅନ୍ତିମ ଫଳାଫଳ ହେଉଛି WordPress କୁ ଜଣାଇବା ପାଇଁ wp-config.php ଫାଇଲରେ କିଛି ଅତିରିକ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ (directives) ରହିଥାଏ ଯାହା ଏହା ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମୋଡରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ବୋଲି ଜଣାଇ ଦିଏ।
ଏକ stand-alone WordPress ଇନଷ୍ଟଲେସନ୍ ଏବଂ multisite network ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଭିନ୍ନତା ରହିଛି, ଯାହା ଆମେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ଆଲୋଚନା କରିବା।
ଡାଟାବେସ୍ (Database)
ଏକ database ହେଉଛି ଏକ ସୁବିଧାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଡାଟାଗୁଡ଼ିକର ଏକ ସମୂହ। କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ ଶବ୍ଦରେ, database ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଡାଟାକୁ ସଞ୍ଚୟ କରିବା ଏବଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ସଫ୍ଟୱେର୍। ଏହାକୁ ଏକ ଫାଇଲ କାबिनेट ଭାବରେ ଭାବନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣ ଡାଟାକୁ 'टेबल्स' (tables) ନାମରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶରେ ସଞ୍ଚୟ କରିଥାନ୍ତି।
WordPress Multisite ଗୋଟିଏ database ବ୍ୟବହାର କରେ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ subsite ପାଇଁ ତାହାର ନିଜର tables ରହିଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ blog id ପ୍ରିଫିକ୍ସ ଭାବରେ ଅଛି। ତେଣୁ, ଆପଣ ଏକ network installation ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଆପଣଙ୍କର database ଏବଂ ଏକ subsite ସୃଷ୍ଟି ହେବା ମାତ୍ର, ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଏହି tables ଗୁଡ଼ିକ ରହିବା ଉଚିତ୍:
wp_1_options - ପ୍ରଥମ ସବସାଇଟ୍ ପାଇଁ ଅପସନ୍ସ ଟେବଲ
wp_2_options - ଦ୍ୱିତୀୟ ସବସାଇଟ୍ ପାଇଁ ଅପସନ୍ସ ଟେବଲ
ହୋଷ୍ଟିଂ ପ୍ରଦୋତ୍ତା (Hosting provider)
ହୋଷ୍ଟିଂ ପ୍ରଦୋତ୍ତ ା ହେଉଛି ଏକ କମ୍ପାନୀ ଯାହା ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ୱେବସାଇଟ୍କୁ ବିଶ୍ୱବିՃବାନ ୱେବ (World Wide Web) ମାଧ୍ୟମରେ ଉପଲବ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ସହାୟକ ହୁଏ। ୱେବ ହୋଷ୍ଟିଂ ପ୍ରଦୋତ୍ତାମାନେ ଯେଉଁ ସେବାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି, ତାହା ବହୁତ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ସାଧାରଣତଃ ୱେବସାଇଟ୍ ଡିଜାଇନ୍, ହୋଷ୍ଟରେ ସ୍ଥାନ (storage space), ଏବଂ ఇంటర్నెట్తో ଯୋଗାଯୋଗ (connectivity) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଡୋमेन (Domain)
ଡୋमेन ନାମ ହେଉଛି ଏକ ଆଇଡି (address) ଯାହାଲୋକମାନେ ଆପଣଙ୍କ ସାଇଟ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଏହା ୱେବ ବ୍ରାଉଜର୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ସାଇଟ୍ କୁ କେଉଁଠି ଦେଖିବାକୁ ଦେବ, ତାହା କହିଥାଏ। ଏକ ଗୋଲଗା (street address) ପରି, ଡୋमेन ହେଉଛି ୱେବରେ ਲੋਕମାନେ ଆପଣଙ୍କ ସାଇଟ୍କୁ ଭେଟିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଉପାୟ। ଏହା ଆପଣଙ୍କ ଦୋକାନ ମୁଗ୍ଧରେ ଏକ ସାଇନ୍ ରଖିଥିବା ପରି। ଯଦି ଆପଣ ଆମ ୱେବସାଇଟ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେ ବେ ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ରାଉଜର୍ର ଅଡ୍ରେସ୍ରେ ଆମର ୱେବ ଠିକଣାଟି ଲେଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଯାହା ହେଉଛି [www.ultimatemultisite.com], ଯେଉଁଠାରେ ultimatemultisite.com ହେଉଛି ଡୋमेन ନାମ।
ସବସାଇଟ୍ଡୋमेन (Subdomain)
ସବସାଇଟ୍ଡୋमेन ହେଉଛି ମୁଖ୍ୟ ଡୋमेन (main domain) ଅଧୀନରେ ଏକ ପ୍ରକାରର ୱେବସାଇଟ୍ ହିରାକି, କିନ୍ତୁ ସାଇଟ୍କୁ ବ୍ୟବସାୟ କରିବା ପାଇଁ ଫୋଲ୍ଡର୍ (folders) ବ୍ୟବହାର କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏହା ନିଜର ଏକ ସାଇଟ୍ ଭଳି ହୋଇଥାଏ। ଏହା https://site1.domain.com/ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ site1 ହେଉଛି ସବସାଇଟ୍ଡୋमेनର ନାମ ଏବଂ [domain.com] ହେଉଛି ମୁଖ୍ୟ ଡୋमेन।
ସବସାଇଟ୍ଡିରେଟୋರಿ (Subdirectory)
ସବସାଇଟ୍ଡିରେଟୋରି ହେଉଛି ଏକ ମୂଳ ଡୋमेन (root domain) ଅଧୀନରେ ଏକ ପ୍ରକାରର ୱେବସାଇଟ୍ ହିରାକି, ଯାହା ସାଇଟ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଫୋଲ୍ଡର୍ ବ୍ୟବହାର କରେ। ଏହା ଏକ ସବସଫୋଲ୍ଡର୍ (subfolder) ପରି, ଏବଂ ନାମଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବହାର ଅନେକ ସମୟରେ ଏକ ହୋଇପାରନ୍ତି। ଏହା https://domain.com/site1 ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ site1 ହେଉଛି ସବସାଇଟ୍ଡିରେଟୋରୀର ନାମ ଏବଂ [domain.com] ହେଉଛି ମୁଖ୍ୟ ଡୋमेन।
ସବସାଇଟ୍ (Subsite)
ସବସାଇଟ୍ (Subsite) ହେଉଛି ଏକ ଚାଇଲ୍ଡ ସାଇଟ୍ ଯାହା ଆପଣଙ୍କର ମల్ଟିସାଇଟ୍ ନେଟୱାର୍କରେ ତିଆରି କରନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କର WordPress Multisite ଇନଷ୍ଟଲେସନ୍ କିପରି କନଫିଗରେ ଅଛି, ତା' ଉପରେ ଏହା ସବଡୋମେନ୍ (subdomain) ବା ସବଡ଼ଡିରେଟ୍ରି (subdirectory) ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ।
ସୁପର ଆଡମିନ୍ (Super Admin)
WordPress Super Admin ହେଉଛି ଏକ ୟୁଜର୍ ରୋଲ୍, ଯାହାକୁ Multisite ନେଟୱାର୍କର ସମସ୍ତ ସବସାଇଟ୍କୁ ମ୍ୟାନେଜ କରିବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷମତା ଦିଆଯାଇଥାଏ। Multisite ୟୁଜର୍ ପାଇଁ, ଏହା ଆପଣଙ୍କ WordPress ଇନଷ୍ଟଲେସନ୍କୁ ଯେଉଁ ବିଶେଷ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ପ୍ରବେଶ (highest level of access) ଦେଇପାରନ୍ତି।
ପ୍ଲଗିନ୍ (Plugin)
ସାଧାରଣତଃ, ଏକ ପ୍ଲଗିନ୍ ହେଉଛି କୋଡ୍ର ଏକ ସମୂହ ଯାହା ଆପଣଙ୍କ WordPress ସାଇଟ୍କୁ ଅତିରିକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ଯୋଗାଏ। ଏହା ଗୋଟିଏ ସବୁଠାରୁ ସରଳ, ଯେପରି ଲଗଇନ୍ ଲୋଗୋ ବଦଳାଇବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ, କିମ୍ବା ଏକ ଆଇ-କମର୍ସ (e-commerce) କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ଯୋଗାଣ କରିବା ଭଳି ଜଟିଳ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ। Woocommerce and Contact Form ଏଥିରେ ଉଦାହରଣ।
WordPress Multisite ରେ, ପ୍ଲଗିନ୍ ଗୁଡ଼ିକ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ନେଟୱାର୍କ ଆଡମିନ୍ ଦ୍ୱାରା Super Admin ଭାବରେ ଇନଷ୍ଟଲେ କରାଯାଇପାରନ୍ତି। ସବସାଇଟ୍ ଆଡମିନ୍ମାନେ ନିଜର ସବସାଇଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ଲଗିନ୍ ଅକ୍ଟିଭେଟ ଏବଂ ଡିଅକ୍ଟିଭେଟ କରିପାରନ୍ତି।
ଥିମ୍ (Themes)
WordPress ଥିମ୍ ହେଉଛି କିଛି ଫାଇଲ୍ର ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ (ଗ୍ରାଫିକ୍ସ, ଷ୍ଟାଇଲ୍ ଶୀଟ୍ ଏବଂ କୋଡ୍) ଯାହା ସାଇଟ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ। ଏହା ଫଣ୍ଟ୍ ଷ୍ଟାଇଲିଙ୍ଗ, ପେଜ୍ ଲେଆଉଟ, ରଙ୍ଗ ଆଦି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଫ୍ରଣ୍ଟ-ଏଣ୍ଡ ଷ୍ଟାଇଲିଂ ଯୋଗାଏ।
ପ୍ଲଗିନ୍ ପରି, WordPress Multisite ରେ ଥିମ୍ ମଧ୍ୟ Super Admin ଦ୍ୱାରା ଇନଷ୍ଟଲେ କରାଯାଇପାରନ୍ତି ଏବଂ ସବସାଇଟ୍ ଆଡମିନ୍ମାନେ ନିଜର ସବସାଇଟ୍ ରେ ଅକ୍ଟିଭେଟ କରିପାରନ୍ତି।
ସାଇଟ୍ ଟେମ୍ପ୍ଲେଟ୍ (Site Template)
ସାଇଟ୍ ଟେମ୍ପ୍ଲେଟ୍ ହେଉଛି ଏକ ବୋୟରଲେଟ୍ ସାଇଟ୍, ଯାହାକୁ ଆପଣଙ୍କ ନେଟୱାର୍କରେ ନୂଆ ସାଇଟ୍ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ମୂଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ।