BARNOOTA 02 / 14 · KOORSII DALDALA BILISAA
Niishiin faayidaa qabu garee ati jaallattu qofa irraa caala. Innis garee ati bira gaʼuu dandeessu, rakkoo barbaachisaa irra deddeebiin mudatu qabu, akkasumas gargaarsaaf kaffaluuf sababii dhugaa qabu dha. Hojii kee amma, oomisha irratti murteessuu dura ragaa walitti qabuu dha.
Xumura irratti: dhaggeeffattoota jechuun maamiltoota taʼuu dandaʼan sadii wal bira qabi, bittoota taʼuu dandaʼan gaafadhu, akkasumas qorannoo xixiqqaa itti aanu fili. Shaakala kana kitaaba yaadannoo keessatti xumuru dandeessa; herrega ykn sooftiweerii bituun hin barbaachisu.
Dursa irratti dhaqqabummaa fi hubannoo irraa jalqabi
Industiriiwwan keessatti hojjette, hawaasota ati duraan hubattu, fi hojiiwwan namoonni akka ati isaan gargaartu si gaafatan tarreessi. Beekumsi duraanii gaaffiiwwan qopheessuu salphisaa fi jechoota ogummaa hiikuu salphisaa taʼuu dandaʼa. Garuu carraan daldalaa akka jiru hin mirkaneessu. Wanta ati kallattiin beektuufi wanta ati tilmaamtuuf tarjaa adda addaa qabaadhu.
Niishiin industirii, gahee hojii, ykn haala waloo taʼuu dandaʼa. Manneen nyaataa menuwwan jijjiiraman toʼatan, leenjistoonni of dandaʼan qabsiisa qindeessan, fi ejensiiwwan xixiqqaan mirkaneessa maamiltootaa walitti qaban hundi isaanii bakka jalqabaa taʼuu dandaʼu. Tokkoon tokkoon isaanii baajetii fi moodeelota hojii adda addaa qabu. Dhaggeeffattoota jalqabaa sana hamma namoota dhugaa waliin dubbachuu dandeessu adda baasuutti dhiphisi.
Isa guutummaatti sirrii taʼe barbaaduun yeroo dheeraa hin fixin; filannoowwan sadii fili. Tokkoon tokkoon isaanii irratti maamilicha, hojii irra deddeebiʼamu, furmaata yeroo ammaa itti fayyadaman, fi buʼaa ati akka argatan gargaaruu dandeessu barreessi. Maqaa waliigalaa akka “daldaltoota xixiqqaa teeknooloojii fooyyaʼaa barbaadan” jedhu caalaa haala ati ilaalu dandeessu filadhu.
Ulaagaalee hojiirra oolan sadii fayyadami
- Rakkoo hiika qabu: hojii kun yeroo irraa yerootti harkifannaa, dogoggora, carraa dhabuu, ykn hojii irraa of qusachuu dandaʼamu fidaa? Fakkeenya dhiheenyaa gaafadhu.
- Baajetii hojiirra oolu: eenyutu kaffala, harʼa maal irratti baasii godhu, jijjiiruuf jechuun maal fooyyaʼuu qaba? Baasiin sooftiweerii jiru mallattoo dha; garuu oomisha keetiif baajetii ofumaan argamu miti.
- Karaa bittoota wal fakkaatan bira gaʼuu: maamiltoonni eessatti gorsa barbaadu, oomisha wal bira qabu, ykn hiriyoota ogummaa isaanii waliin wal argan? Hawaasota murtaaʼoo, michoota, mata-dureewwan barbaacha, ykn neetworkiiwwan naannoo adda baasi.
FitSite, pilaatfoormii fakkeenyaaf jedhu kan marsariitii fiitnessii, keessatti odeeffannoo kutaa fi qabsiisni fedhiiwwan taʼuu dandaʼan. Marsariitiiwwan istiudiyoo hedduun gaarii akka hin taane ykn abbootiin isaanii maallaqa miseensummaa biraa akka bitan hin mirkaneessine. Ijaartoonni marsariitii jiran fi tajaajiloonni fiitnessii addaa rakkoo kana duraan sirriitti furanii taʼuu malu. Gabaan guutuun tajaajila gahaa hin arganne jechuun tilmaamuun irra, adeemsa hojii ykn hanqina tajaajilaa murtaaʼe qoradhu.
Qorumsi kun SaaS irrattis ni hojjeta. Ejensiin tokko imeelota mirkaneessaa facaʼan jibbuus, maamiltoota isaa hunda jijjiiruuf caalaa adeemsa jiru filachuu dandaʼa. Carraan faayidaa qabu, carraaqqii, balaa, fi amala meeshaalee jijjiiruu keessatti hirmaatan caaluuf fooyyaʼiinsa gahaa barbaada.
Jajjabeessaaf osoo hin taane ragaaaf gaafadhu
Qajeelfamni jalqabaa maamiltoota taʼuu dandaʼan 10–15 waliin dubbachuu gorsa. Kana akka garee qorannoo jalqabaa toʼatamaa taʼetti fayyadami; akka wabii istaatistiksii miti. Michoota si deeggaran qofa osoo hin taane namoota biroo dabaladhu, akkasumas namni hirmaatu tokkoon tokkoon isaanii akkamitti akka argatte galmeessi, akka fakkeenyi loogii qabu hubattuuf.
Yeroo dhumaa hojii sana hojjetan irratti gaafadhu. Tarkaanfiiwwan, meeshaalee, namoota hirmaatan, fi bakka wanti tokko rakkisaa taʼe keessa akka si qajeelchan godhi. Wanta isaan yaalan, baasii isaa, fi maaliif itti fufan ykn irraa dhiisan gaafadhu. Amala isaanii dhugaa, deebii michummaa qabu kan “Yaada koo ni fayyadamtaa?” jedhu caalaa faayidaa qaba.
Gaaffii istiudiyoo fakkeenyaaf jedhu keessatti, akkana jechuun gaafadhu: “Yeroo dhumaa sagantaa kee jijjiirte, eessatti haaromsite? Eenyutu ilaale? Maamiltoonni iddoo tokko illee irratti ammallee vershinii durii arguu turanii?” Ejensii tokkoof immoo, mirkaneessi dhumaa akkamitti akka taʼe gaafadhu. Maamilicha bakka buʼuun rakkoo hin jedhu; adeemsi hojii isaanii jiru akka hojjatu jedhuuf iddoo isaanii kenni.
Yeroo wanta barbaachisaa taʼe qabdu agarsiisa itti aanuf eeyyama gaafachuun xumuri. Odeeffannoo dhuunfaa iccitii godhi, wanta si barbaachisu qofa galmeessi. Waadaan deebiʼanii dubbachuu dhaqqabummaa faayidaa qabu dha, garuu namni tokko yeroo pirojektii yaaliif kennuu ykn tajaajila ifatti ibsameef kaffaluuf murteessuu caalaa ragaa laafaa dha.
Filannoowwanii fi diinagdee qoradhu
Dorgomtoota kallattii, meeshaalee waliigalaa, ejensiiwwan, ispiiridsheetota, fi homaa hin gochuu wal bira qabi. Hojii tokkoon tokkoon isaanii tajaajilan, dhiheessa isaanii maxxanfame, carraaqqii jalqabsiisaa, fi daangaa mirkaneessuu dandeessu galmeessi. Dorgommiin gosa gabaa jiru agarsiisuu dandaʼa; jiraachuun isaa dhiheessa kee addaa irratti bakka akka jiru hin mirkaneessu. Dorgommiin dhabamuun carraa ykn fedhii xiqqaa jechuudha taʼuu dandaʼa.
Naannoo ykn kutaa maamiltootaa ifatti murtaaʼe fayyadamuun gabaa bira gaʼuu dandeessu tilmaami. Lakkoofsi galmee jalqaba qofa; raaga miti. Dhaabbilee waliigalaa, warra rakkoo qaban, warra ati bira gaʼuu dandeessu, fi warra jijjiiruu isaanii mala jechuun adda baasi. Tilmaama gara chaartii fakkaataa hawwataa taʼetti jijjiiruu irra, jechuun isaanii gita hin qabne haqi.
Herrega fakkeenyaa salphaa fayyadami: maamiltoonni 20 jiʼatti doolaara $60 kaffalan, baasii dura galii miseensummaa jiʼa keessaa $1,200 argamsiisu. Kun buʼaa miti. Karoora webii, kaffaltiiwwan kaffalchaa, deeggarsa, sooftiweerii, maamiltoota argachuu, fi yeroo kee ammallee maallaqa barbaadu. Maamiltoonni yeroo hunda akka turan hin tilmaamin; barnoonni itti aanan gatii fi turtii ni ilaalu.
Qorannoo xixiqqaa irratti murannoo geggeessi
Dhiheessa ykn agarsiisa jechuun afaan salphaatiin maamilicha, rakkoo, buʼaa, fi wanta keessatti dabalame ibsu uumi. Fuulli qubannoo namoota fedhii qaban gara marii ykn pirojektii yaaliitti affeeruu dandaʼa. Oomishni amma hin argamne taanaan ifatti ibsi. Beeksisa bituu dura qunnamtiiwwan jiran keessatti qoru dandeessa.
Galmeewwan imeelii fedhii agarsiisu; kaffaluuf fedhii qabaachuu mirkaneessuu miti. Dursitee wanta barachuu barbaaddu murteessi: namoonni shan ati gaafatte rakkoo sana akka beekan, namoonni lama adeemsa hojii isaanii wajjin piroototaayipii akka yaalan, ykn bitataan tokko waaʼee gatii murtaaʼe akka mariʼatu. Kun kaayyoo qorannoo fakkeenyaa dha; haala keetiin sirreessuu qabda.
Qorannoo booda itti fufuu, dhaggeeffattoota dhiphisuu, dhiheessa jijjiiruu, ykn dhaabuu keessaa tokko fili. Sababa isaa galmeessi. Buʼuuraalee misoomaa fi tarree amaloota guddaa irratti invastimantii gochuu dura, hojii xiqqaan odeeffannoo bitachaa jirta.
Shaakala kee: barnoota hojii irra oolchi
Waraqaa hojii niishii fuula tokkoo uumi, hojiiwwan kana xumuri:
- Ibsa maamilaa–rakkoo–buʼaa sadii barreessi.
- Filannoo tokkoon tokkoon isaa fedhii, baajetii, fi dhaqqabummaa irratti madaali; qabxii hunda waliin ilaalcha ykn gaaffii hin deebine maxxansi.
- Filannoo tokko fili, mariiwwan jalqabaa kee qopheessi. Amala dhiheenyaa irratti gaaffiiwwan shan qopheessi.
- Furmaata yeroo ammaa dabalatee, filannoowwan sad keessaa hin xiqqaanne wal bira qabi.
- Qorannoo tokko, baajetii yeroo isaa, fi ragaa itti fufuuf ykn irra deebiʼee yaaduuf si taasistu barreessi.
Wanta dhiheessitu: dhaggeeffattoota yeroo ammaa irratti murtaaʼan, galmee ragaa, fi yaalii itti aanu. “Amma iyyuu hin beeknu” jechuun yeroo gaaffii murtaaʼe irratti qajeelchu buʼaa faayidaa qabu dha.
Osoo hin itti fugin
- Amalli maamilaa dhugaan hamma isa deeggarutti, niishiin yaada qorannoo qofa dha.
- Rakkoon irra deddeebiʼamu, dandeettiin kaffaluu, fi dhaqqabummaan hojiirra oolu waliin hojjechuu qabu.
- FitSite fi herregawwan galii akka fakkeenyaatti mallatteessii isaanii eegi; lamaan isaanii iyyuu seenaa milkaaʼinaa mirkanaaʼe miti.
Maddoota fi dubbisa dabalataa
Kan irraa madaqfame barnoota jalqabaa daldala marsariitii.